Schalkwijker Buitenwaard

Iedereen laten genieten van een prachtige, gevarieerde riviernatuur in de Buitenwaard waar hoog- en laagwater voor dynamiek zorgen. Een Buitenwaard waarin de natuur optimaal beleefd kan worden. Waar bezoekers kunnen wandelen en struinen. En waar bovendien de hoogwaterveiligheid wordt vergroot. Dat is wat we in de Schalkwijker Buitenwaard willen realiseren.

Content Paragraphs

Initiatief

Staatsbosbeheer en K3 hebben de wens om de natuur in de Schalkwijker Buitenwaard in fases gevarieerder te maken. De Schalkwijker Buitenwaard is onderdeel van het Utrechtse natuurnetwerk en bestaat nu vooral uit graslanden. Dit gebied kan veel opleveren voor planten, dieren en bezoekers als de invloed van het rivierwater een kans krijgt.

Door onder andere het graven van een nevengeul in combinatie met kleiwinning ontstaat nieuwe, dynamische riviernatuur. De dijkzone en enkele hogere delen blijven kruidenrijk grasland en weidevogelgebied, terwijl andere delen van het gebied natter en moerassiger worden en dus geschikt voor watervogels. Bovendien wordt mogelijk een bijdrage geleverd aan de hoogwaterveiligheid en waterkwaliteit. In het plan is ook ruimte gemaakt voor het genieten van deze natuur door bijvoorbeeld wandelen, struinen en vogels kijken.

Het plan

De afgelopen tijd zijn Staatsbosbeheer en K3 aan de slag gegaan om een plan te ontwikkelen. Het idee is om de westelijke helft van de Buitenwaard anders in te richten. Dit gebied is ongeveer 67 hectare groot. Het plan bestaat uit het verlagen van de uiterwaard en het graven van een nevengeul, waardoor riviergebonden processen als stroming, erosie en sedimentatie weer kunnen plaatsvinden en de natuur zich kan ontwikkelen. We willen daarbij een nevengeul graven die benedenstrooms (aan de westzijde) op de rivier wordt aangesloten. De bestaande plas wordt in de nevengeul ingepast. De geul krijgt natuurvriendelijke oevers.

De geul wordt gerealiseerd door het afgraven van klei en de nevengeul kan mogelijk bijdragen aan de hoogwaterveiligheid (dijkversterking en waterstandsverlaging). Ook ontstaan er mogelijkheden voor recreatief medegebruik (struinen en wandelen). Ten slotte kan mogelijk ook invulling worden gegeven aan de doelstellingen vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW), zoals het herstel van paaigebieden voor riviervissen die nu nog bedreigd zijn.

Natuurontwikkeling

Het afgraven van klei biedt optimale kansen voor natuurontwikkeling. Kleigrond is over het algemeen voedselrijk. Dat betekent dat er snel grassen groeien, waardoor andere planten geen kans krijgen om te groeien. Door de klei weg te halen, ontstaat er een meer gevarieerde en voedselarme uitgangssituatie voor de ontwikkeling van allerlei plantensoorten.

Hoogwaterveiligheid

Bij hoogwater stroomt de nieuw te graven nevengeul mee met de rivier. De rivier krijgt bij hoge waterstanden dus meer ruimte. Wij verwachten dat de geul daardoor bijdraagt aan de waterveiligheid en verkleining van het overstromingsgevaar van het Eiland van Schalkwijk (en de rest van de dijkring). Dit wordt nader onderzocht.

Landbouw

Zo lang de oostelijke helft van de Buitenwaard landbouwkundig in gebruik is, houden we het water daar uiteraard weg. In het ontwerp is hiermee rekening gehouden door een dwarskade aan te leggen, die mogelijk als beheerpad voor Staatsbosbeheer gebruikt kan worden. De oostelijke punt van de Buitenwaard bestaat grotendeels uit maisland. In de huidige situatie is nabij de maisakkers al een soort dwarskade aanwezig. Zo’n dwarskade kan straks tevens als beheerpad dienst doen bij hogere waterstanden.

Denk mee!

De planvorming bevindt zich nog in de ontwikkelfase. Ruimte dus om goede ideeën in te brengen. U kunt daarvoor contact opnemen met Iwan Reerink, projectleider van K3, via telefoonnummer 0243488854 of via i.reerink@k3.nl.

Images