In de Koornwaard langs de Maas bij Empel creëren we door verondieping een goede basis voor natuurontwikkeling.
 

Content Paragraphs

Bij Empel, onder de rook van Den Bosch, ligt de Koornwaard. Het is een plas die ooit is ontstaan door zandwinning. Door de manier waarop in het verleden zand werd gewonnen, is het een diepe plas geworden met steile oevers. Bovendien werd de plas in het verleden gedeeltelijk gebruikt als gemeentelijke vuilstort. Dat alles maakte de natuurwaarden in en rond de plas zeer beperkt.

Rijkswaterstaat heeft de oude vervuiling in het gebied ten westen van de plas afgedekt en ingepakt in bentoniet. Onze dochteronderneming Grondbank GMG heeft in opdracht van BV De Koornwaard en Natuurmonumenten de steile westoever afgedekt met een laag grond. Op deze nieuwe laag kan de natuur zich gaan ontwikkelen. Daardoor wordt het in de toekomst nog aantrekkelijker om op het water te recreëren en in de toekomst langs de goed ontwikkelde oeverzones te wandelen en zo van de prachtige riviergebonden natuur te genieten.

Geschiedenis van de Koornwaard

In de jaren ‘60 van de vorige eeuw keek de mens anders naar de Koornwaard, en naar de natuur in het algemeen. In het oostelijke deel is de zandwinning gegraven. Daardoor ontstond er een grote, diepe plas. Deze werd vervolgens in de jaren ’70 als gemeentelijke vuilstort in gebruik genomen. Op de oever verscheen een verbrandingsoven. Het vuil werd op de oever en deels in het westelijk deel van de plas gestort. Daardoor werd de plas weer deels opgevuld.

De Koornwaard anno nu
Natuurmonumenten beheert de plas en de oeverzone en daarnaast meer percelen in deze waardevolle uiterwaard. In de zuidwesthoek van de plas exploiteert Watersportvereniging Neptunus een jachthaven met 150 ligplaatsen. De zuidoever van de plas wordt gevormd door de op- en overslaglocatie van BV De Koornwaard. BV De Koornwaard (onderdeel van Dekker) heeft de plas in eigendom.

Een goede basis voor natuurontwikkeling

Natuurmonumenten en Grondbank GMG hebben in opdracht van BV De Koornwaard gezamenlijk een visie opgesteld om de natuurwaarden van de plas verder te ontwikkelen. De plas was bij aanvang van de werkzaamheden in 2011 gemiddeld 30 tot 40 meter diep. Samen met de steile oevers maakte dit dat de natuurwaarden in en rond de plas beperkt waren.

Door het maken van flauwere onderwatertaluds, verondiepingen, gedeeltelijk bredere oevers en enkele eilandjes zal met name het onderwatermilieu sterk verbeteren en zal er zich op termijn een brede schakering aan waterplanten ontwikkelen. Als de bodem minder diep wordt en de oevers flauwer worden, kan het zonlicht namelijk de bodem over een groter oppervlak bereiken. Daardoor kunnen er planten groeien. En waar planten zijn, zijn vissen, andere waterdieren en vogels. Ook verbetert de waterkwaliteit, omdat de (onderwater)planten zuurstof afgeven aan het water.

Aanvullen en verflauwen

De nieuwe inrichting realiseren we door het nuttig toepassen van herbruikbare grond en waterbodem die op andere plekken overtollig is. Op de zogenaamde leeflaag die we daarbij aanbrengen, kan (onderwater)natuur zich gaan ontwikkelen. Ook creëren we door de verondieping flauw aflopende oevers en eilandjes.

Al het materiaal dat we toepassen, voldoet vanzelfsprekend aan het Besluit bodemkwaliteit. Het materiaal wordt voornamelijk per schip, maar ook per vrachtwagen naar de Koornwaard vervoerd. Het toepassen gebeurt via het ponton door middel van een speciaal ontwikkelde stortkoker. Op basis van GPS wordt de grond precies op de goede plek neergelegd.

De eerste contouren van de eindinrichting zijn al goed zichtbaar. In 2021 verwachten we het project af te ronden.

Meer weten?
Paragraphs

Iwan Reerink

Senior projectleider

Wim Vermeule

Senior projectleider

Title
Partners in dit project
Organisations