Koornwaard Empel

Koornwaard Empel
Content Paragraphs

In de jaren 60 van de vorige eeuw keek de mens anders naar de Koornwaard. In het oostelijke deel is de zandwinning gegraven. Daardoor ontstond er een grote, diepe plas. Deze werd vervolgens als vuilstort in gebruik genomen en daardoor deels weer opgevuld. Nog later verscheen op de oever ook nog een verbrandingsoven. De oevers van de plas zijn beperkt afgewerkt. Hier en daar ligt puin en de onderwatertaluds zijn steil. De gemeentelijke verbrandingsoven bij de stortplaats verdween weer. De loswal met op- en overslag van klei, zand en grind is reeds jaren in bedrijf, maar neemt een beperkt deel van de oever in beslag. In de zuidwesthoek van de plas exploiteert Watersportvereniging Neptunus een jachthaven met nu nog een 150 tal ligplaatsen. Rijkswaterstaat zorgt dat de plas permanent bereikbaar blijft per schip.

De oeverzone tussen Maas en de voormalige zandwinplas is ecologisch waardevol. Vereniging Natuurmonumenten beheert deze zone, onder andere door de inzet van grote grazers. Aan de westzijde beheert Natuurmonumenten eveneens de oeverzone die hier bestaat uit waardevolle rivierduinen en stroomdalgraslanden. Het tussenliggende gebied wordt gevormd door agrarische gronden, gepacht door een plaatselijk boer.

De omgeving van de Koornwaard verandert voortdurend. Zowel de wijze waarop men naar het gebied kijkt, als ook feitelijk. Nieuwe woonwijken bepalen met moderne geluidsschermen het huidige decor van de Koornwaard. Naast de Zuid-Willemsvaart, de op- en overslag en de jachthaven zal uitbreidende dynamische riviernatuur in de toekomst het beeld van de Koornwaard bepalen.

Initiatief
De natuurlijke waarde van de plas is op dit moment echter relatief beperkt. Vereniging Natuurmonumenten en K3Delta hebben in opdracht van BV De Koornwaard gezamenlijk een visie opgesteld om de natuurwaarden van de plas verder te ontwikkelen, door het maken van flauwere onderwatertaluds, verondiepingen, gedeeltelijk bredere oevers en enkele eilandjes. Met name het onderwatermilieu zal hierdoor sterk verbeteren en zal er zich op termijn een brede schakering aan waterplanten ontwikkelen. Door deze natuurontwikkeling wordt het nog aantrekkelijker om op het water te recreëren en in de toekomst langs de goed ontwikkelde oeverzones te wandelen en zo van de prachtige riviergebonden natuur te genieten. Ook zeilen en per motorboot genieten van het water blijft onveranderd mogelijk.

Hoofddoel van het initiatief is het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het nuttig toepassen van herbruikbare waterbodems en overtollige grond. Gestreefd wordt naar het versterken van landschappelijke en ecologische waarden. In gezamenlijkheid (Natuurmonumenten, Gemeente, BV De Koornwaard en GrondbankGMG/K3Delta) wordt ernaar gestreefd om alle agrarische gronden door deze gebiedsontwikkeling om te vormen naar natuurgebied.

Uitvoering
De plas heeft nu een gemiddelde diepte van 30 - 40 meter. Het idee is om eerst de oevers aan de noordwestzijde en de oostzijde van de plas te verondiepen. In een volgende fase kan het middendeel worden verondiept tot op -10 m beneden gemiddeld peil. Aan de noordwestzijde vindt de verondieping plaats aansluitend aan het door Rijkswaterstaat eerder gesaneerde stort en de afgesloten (huidige) invaart. Overal wordt rekening gehouden met bestaande waarden. Aan beide zijden vindt aanvulling tot op gemiddeld peil (ca 0,25 m +NAP) plaats, in aansluiting op de bestaande oever. Dat betekent dat er lange onderwatertaluds (1:10) gerealiseerd worden.

Materiaal
De verondieping wordt gerealiseerd met herbruikbare grond (t/m klasse industrie) en waterbodem volgens de nieuwe systematiek klasse A en B, conform het Besluit Bodem Kwaliteit. Deze zogenaamde herbruikbare (water)bodems worden derhalve nuttig toegepast bij de verondieping van deze (zeer diepe) voormalige zandwinning. De specie komt van het hele riviergebied en natuurlijk ook uit de omgeving van de Koornwaard en wordt voornamelijk per schip en soms per vrachtwagen naar de Koornwaard vervoerd. Het aanbrengen van grond vindt plaats via het ponton door middel van een speciaal ontwikkelde stortkoker. Op basis van GPS wordt de grond precies op de goede plek neergelegd.

Realisatie
Sinds de start van het project in 2011 is een hoeveelheid van ca. 3,5 miljoen m3 specie toegepast. De realisatie van het inrichtingsplan verloopt in deelfases. Het totale project heeft een looptijd tot 2021. In totaal kan er ongeveer 4,5 miljoen m3 specie in de plas worden verwerkt. Het eerste gedeelte van de moeraszone is sinds het najaar van 2017 goed zichtbaar. Een deel van de plas is nu voldoende gevuld om het eerste deel van de moeraszone op hoogte af te werken. Met een kraan en bulldozer wordt een moeraszone aangelegd op de waterlijn. Door het verder ophogen van de bodem van de plas wordt het moeras de komende jaren verder uitgebreid.

Contact
Heeft u vragen over dit project, dan kunt u contact opnemen met Wim Vermeule via 0243488860 of via w.vermeule@grondbankgmg.nl.

Images
Placeholder image
Placeholder image
Placeholder image