In de Schalkwijker Buitenwaard willen we samen met Staatsbosbeheer gevarieerde riviernatuur realiseren en de hoogwaterveiligheid vergroten. We willen iedereen laten genieten van een prachtige, gevarieerde riviernatuur in de Buitenwaard waar hoog- en laagwater voor dynamiek zorgen. En waar bovendien de hoogwaterveiligheid wordt vergroot.

Content Paragraphs

De Buitenwaard nu en straks

De Schalkwijker Buitenwaard is onderdeel van het Utrechtse natuurnetwerk en bestaat nu vooral uit graslanden. Dit gebied kan veel opleveren voor de natuur als de invloed van het rivierwater een kans krijgt. Het idee is om de westelijke helft van de Buitenwaard anders in te richten. Dit gebied is ongeveer 67 hectare groot.

Door onder andere het graven van een nevengeul in combinatie met kleiwinning ontstaat nieuwe, dynamische riviernatuur. De dijkzone en enkele hogere delen blijven kruidenrijk grasland en weidevogelgebied, terwijl andere delen van het gebied natter en moerassiger worden en dus geschikt voor watervogels. Bovendien wordt een bijdrage geleverd aan de hoogwaterveiligheid en waterkwaliteit.

Kleiwinning als drager

Het plan bestaat uit het verlagen van de uiterwaard en het graven van een nevengeul, waardoor riviergebonden processen als stroming, erosie en sedimentatie weer kunnen plaatsvinden en de natuur zich kan ontwikkelen. De geul wordt gerealiseerd door het afgraven van klei.

Natuurontwikkeling

Het afgraven van klei biedt optimale kansen voor natuurontwikkeling. Kleigrond is over het algemeen voedselrijk. Dat betekent dat er snel grassen groeien, waardoor andere planten geen kans krijgen om te groeien. Door de klei weg te halen, ontstaat er een meer gevarieerde en voedselarme uitgangssituatie voor de ontwikkeling van allerlei plantensoorten. Ook kan mogelijk invulling worden gegeven aan de doelstellingen vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW), zoals het herstel van paaigebieden voor riviervissen die nu nog bedreigd zijn.

Hoogwaterveiligheid

Bij hoogwater stroomt de nieuw te graven nevengeul mee met de rivier. De rivier krijgt bij hoge waterstanden dus meer ruimte. De geul gaat daardoor bijdragen aan de hoogwaterveiligheid voor het Eiland van Schalkwijk en de rest van de dijkring.

Landbouw

Zo lang de oostelijke helft van de Buitenwaard landbouwkundig in gebruik is, houden we het water daar uiteraard weg. In het ontwerp is hiermee rekening gehouden door een dwarskade aan te leggen, die mogelijk als beheerpad voor Staatsbosbeheer gebruikt kan worden. De oostelijke punt van de Buitenwaard bestaat grotendeels uit maisland. In de huidige situatie is nabij de maisakkers al een soort dwarskade aanwezig. Zo’n dwarskade kan straks tevens als beheerpad dienst doen bij hogere waterstanden.

Images
Meer weten?
Paragraphs

Iwan Reerink

Senior projectleider

Jildert Hijlkema

Projectmedewerker

Title
Partner in dit project
Organisations